Newyddion Daearyddiaeth

Daearyddiaeth

TUDALEN LANIO AR GYFER DAEARYDDIAETH

Mae Daearyddiaeth yn Ysgol Gyfun Emlyn yn gyffrous, yn berthnasol ac yn heriol. Yn ei hanfod, mae Daearyddiaeth yn ymwneud ag astudio’r gydberthynas rhwng pobl a’r amgylchedd ffisegol. Mae’n astudio achosion, effeithiau a goblygiadau rheoli amrywiaeth o brosesau ffisegol a dynol.

Mae Daearyddiaeth yn gofyn i’r disgyblion:

  • ddarganfod ynghylch y byd newidiol rydym yn byw ynddo a’r materion allweddol sy’n wynebu’r ddynoliaeth a’n hamgylchedd
  • herio anghyfiawnder ac anghydraddoldeb a cheisio’r rhesymau am y rhain
  • ceisio dod o hyd i atebion eraill a allai gyfrannu at ddyfodol mwy cynaliadwy i bawb

Yn sgil dilyn daearyddiaeth yn Ysgol Gyfun Emlyn, mae’r dysgwyr yn datblygu dealltwriaeth o ystod eang o faterion lleol i fyd-eang o ffermio llaeth yn Sir Benfro i effaith globaleiddio. Maen nhw’n dysgu hefyd am ystod o wahanol leoedd megis camsyniadau am Dde Affrica ac Ethiopia i’r materion tai ym Mrasil a Mecsico. Trwy Ddaearyddiaeth, mae’r dysgwyr yn datblygu nifer fawr o sgiliau allweddol ar gyfer dinasyddiaeth weithgar ac i gymryd rhan mewn cymdeithas. Mae’r rhain yn cynnwys llythrennedd, rhifedd, TGCh yn ogystal â sgiliau map, datrys problemau, gwaith tîm, ymchwil annibynnol ac empathi.

Defnyddia’r adran ystod eang o strategaethau addysgu a dysgu o ddadleuon dosbarth a chwarae rôl i ysgrifennu adroddiadau a llythyrau ffurfiol. Ceisia hefyd ddatblygu dealltwriaeth y dysgwyr o Ddaearyddiaeth trwy waith maes. Yn y gorffennol diweddar, cafwyd tripiau lleol i Gwmrheidol a gorsaf HEP, Parc Gwledig Llys-y-frân a Bryniau’r Preseli, yr Afon Wyre, Llanrhystud yn ogystal â gwaith maes trefol yng Nghastellnewydd Emlyn, Caerfyrddin, Abertawe a Bae Caerdydd.

Nod yr adran ddaearyddiaeth yw:

  • Adeiladu cymuned ddysgu eithriadol sy’n mynd y tu hwnt i’r cwricwlwm.
  • Meithrin ysbryd o ymholi a gwelliant parhaus.
  • Tynnu oddi ar amrywiaeth gyfoethog o brofiad a safbwyntiau i gefnogi dull cydlynol a chynhwysol o droi at addysgu a dysgu
  • Meithrin cysylltiadau gydag ysgolion ac adrannau eraill yn lleol, yn genedlaethol ac yn fyd-eang
  • Galluogi datblygiad personol a phroffesiynol parhaus pob un

I ddysgwyr, ceisiwn greu:

  • Gwybodaeth a dealltwriaeth o’r Ddaear a’i phobl
  • Ymwybyddiaeth barhaol o’r byd o’n cwmpas
  • Sensitifrwydd ac empathi tuag at bobl eraill
  • Goddefgarwch a meddwl yn annibynnol
  • Parodrwydd ar gyfer rôl dinesydd gweithgar mewn byd sy’n newid

Mae barn pawb yn cyfrif ac yn cael ei werthfawrogi yn ein hadran, anogir llais y disgyblion a chânt eu gwrando arnynt.

Cyfnod Allweddol 3

Cyfnod Allweddol 3

1

Mae Daearyddiaeth yn ceisio’n barhaus i sicrhau bod dysgwyr yn cymryd diddordeb ac wrthi’n dysgu. Ein prif nod yw sicrhau bod yr holl ddysgwyr yn dod yn ddinasyddion gweithgar, sy’n meddwl yn feirniadol ar gyfer cymdeithas trwy ddatblygu meddwl daearyddol. Mae Map Cwricwlwm CA3

yn rhoi amlinelliad o’r themâu a’r pynciau gafodd eu cwmpasu ym Mlwyddyn 7, 8 a 9.ks3 circle imageYn ystod Cyfnod Allweddol 3, mae chwe phrif thema y mae dysgwyr yn eu harchwilio:

  • Cymru a’r Byd
  • Y Byd wedi’i Fapio
  • Y Byd Dynol
  • Y Byd Ffisegol
  • Heriau i Bobl
  • Y Byd dan Fygythiad

Blwyddyn 7

Yn ystod Blwyddyn 7, mae’r dysgwyr yn canolbwyntio’n bennaf ar Gymru a’r ardal leol a sut rydym yn ds3540gydgysylltiedig â lleoedd eraill. Bydd dysgwyr yn datblygu syniadau mewn cynaliadwyedd; o’r bwyd maen nhw’n ei fwyta adref a’r dŵr mae eu teuluoedd yn ei ddefnyddio i ddyfodol ffermio yng Nghymru. Yn ogystal, mae’r dysgwyr yn datblygu sgiliau mewn gwaith mapio, trafod/dadlau, gwaith grŵp a chwarae rôl.

Blwyddyn 8

Ym Mlwyddyn 8, mae’r dysgwyr yn dechrau ymestyn eu gwybodaeth am y byd a materion cyfoes trwy bynciau sy’n edrych ar faterion yn amrywio o bolisïau poblogaeth yn Tsieina i fygythiad archwilio olew ar Antarctica. Mae dysgwyr hefyd yn cynnal gwaith maes ar afonydd yn Llanrhystud ac yn cael cyfle i wneud modelau 3D i ddangos sut mae cyfuchliniau’n cael eu defnyddio i ddangos rhyddhad. Yn ogystal, mae’r dysgwyr yn adeiladu ar eu sgiliau o Flwyddyn 7.

Yn ogystal, mae’r holl fyfyrwyr yn cael cyfle i gymryd rhan mewn trip gweithgareddau preswyl i Sir Benfro yn ystod tymor yr haf.

Blwyddyn 9

Ym mlwyddyn olaf Cyfnod Allweddol 3, mae’r dysgwyr yn dechrau atgyfnerthu eu holl sgiliau a gwybodaeth yn barod ar gyfer y cwrs TGAU. Archwiliant bynciau sy’n cynnwys dileu dryswch a chamsyniadau am Ethiopia a De Affrica, ystod y dangosyddion sydd ar gael i ddaearyddwyr i fesur datblygiad yn ogystal ag effeithiau peryglon naturiol fel llosgfynyddoedd, daeargrynfeydd a tswnamis. Caiff dysgwyr gyfle hefyd i lunio darllediadau newyddion/ffilmiau byrion ar newid hinsawdd, yn ogystal â defnyddio meddalwedd mapio GIS i gyflwyno gwybodaeth.

Asesiad

Asesir dysgwyr ar ddiwedd pob uned gwaith a astudiwyd. Asesir pedair uned bob blwyddyn yn erbyn Rhaglen Astudio Cyfnod Allweddol 3 Cwricwlwm Cenedlaethol Cymru http://wales.gov.uk/dcells/publications/curriculum_and_assessment/arevisedcurriculumforwales/nationalcurriculum/geographync/geographyeng.pdf?lang=en A’R FERSIWN GYMRAEG http://wales.gov.uk/dcells/publications/curriculum_and_assessment/arevisedcurriculumforwales/nationalcurriculum/geographync/geographycym.pdf?lang=cy ).

Dyma nhw:

  • Dod o hyd i leoedd, amgylcheddau a phatrymau
  • Deall lleoedd, amgylcheddau a phrosesau
  • Ymchwilio
  • Cyfathrebu

Yn ogystal, mae dysgwyr yn hunanasesu’u gwaith ac yn asesu gwaith eu cyfoedion yn gyson gan ddefnyddio maen prawf llwyddiant ac yn cael cyfleoedd i hunanwerthuso er mwyn nodi targedau ar gyfer gwelliant.

Bodloni anghenion eich plentyn

Addysgir dysgwyr mewn grwpiau dosbarth. Gwahaniaethir trwy’r dasg, y canlyniad a’r adnoddau a ddefnyddiwyd. Mae cymorth ar gael bob dydd yn ystod amser cinio ac ar ôl ysgol ac mae cyfleusterau TGCh ar gael hefyd.

Gwaith cartref

  • Mae hyn yn hanfodol ar gyfer dysgu. Rhaid ysgrifennu’r holl waith cartref yn y dyddiaduron.
  • Yn ystod Cyfnod Allweddol 3, gosodir gwaith cartref unwaith pob pythefnos.

Cefnogaeth gan yr adran

  • Cefnogaeth galw heibio gyda’r Dasg Asesu Gwaith Cartref/Dan Reolaeth bob amser cinio.
  • TGCh a chefnogaeth fanylach bob dydd Mawrth ar ôl ysgol.

Sut i helpu dysgu’ch plentyn adref:

  • Byddai’n wych cael Atlas adref
  • Gofynnwch gwestiynau i’ch mab/merch am faterion lleol a byd-eang
  • Anogwch eich mab/merch i ddarllen papurau newydd a gwylio’r newyddion a rhaglenni eraill sy’n gysylltiedig â daearyddiaeth.
  • Mae unrhyw ymweliadau i drefi neu gefn gwlad yn ffyrdd gwych i’ch plentyn weld bod daearyddiaeth o’u cwmpas i gyd.
Cyfnod Allweddol 4

Cyfnod Allweddol 4

 

Beth fyddwch yn ei astudio

Dros y ddwy flynedd, byddwch yn astudio TGAU mewn Daearyddiaeth, byddwch yn datblygu dealltwriaeth o bedair prif thema:

Thema 1: Afonydd ac Arfordiroedd

Thema 2: Poblogaeth ac Aneddiadau

Thema 3: Peryglon Naturiol

Thema 4: Datblygu Economaidd

Bydd y drefn o ymdrin â’r rhain yn ystod Blynyddoedd 10 ac 11 yn amrywio o flwyddyn i flwyddyn (gweler Amlinelliad y Cwrs TGAU mewn Daearyddiaeth ond bydd dysgwyr yn cwblhau pob un o’r pedair thema yn ystod y TGAU hwn. OCR yw’r bwrdd arholi ar gyfer y TGAU hwn a bydd y dysgwyr yn dilyn Manyleb B.

ds3523

Pa sgiliau y bydd arnoch eu hangen i lwyddo

  • Sgiliau ymholi a datrys problemau daearyddol
  • Gwybodaeth am batrymau a phrosesau a dealltwriaeth ohonynt
  • Gwybodaeth am newid amgylcheddol a datblygu cynaliadwy a dealltwriaeth ohonynt.

Ffocws y cwrs yw’r synthesis rhwng gweithgarwch dynol a’r amgylchedd ffisegol.

Beth allwch chi ei wneud ar ddiwedd y cwrs

Mae gradd llwyddo da (C+) mewn TGAU yn ddefnyddiol ar gyfer pob astudiaeth ôl-16, yn enwedig Safon Uwch mewn Daearyddiaeth ac unrhyw gwrs sy’n cynnwys Materion Amgylcheddol.

Pynciau sy’n ychwanegu at Ddaearyddiaeth

Mae gan Wyddoniaeth, Mathemateg, Astudiaethau Busnes ac ieithoedd gysylltiadau gyda’r pwnc. Gellir ei astudio hefyd ochr yn ochr ag unrhyw un o bynciau’r Dyniaethau gan fod gan y cynnwys agweddau sy’n ymwneud yn uniongyrchol â nhw.

Cyfnod Allweddol 5

Cyfnod Allweddol 5

3

Beth fyddwch yn ei astudio

Bydd TAG Safon Uwch mewn Daearyddiaeth yn rhoi dealltwriaeth gadarn i chi o ddaearyddiaeth ffisegol a dynol a’u cydberthnasoedd. Bydd yn darparu sgiliau fel ymchwil, datrys problemau, dadansoddiad ystadegol, cartograffeg a GIS, gwneud penderfyniadau yn ogystal ag ysgrifennu adroddiadau. Gyda’r ddealltwriaeth hon a’r sgiliau hyn, byddwch yn datblygu’n ddinasyddion cyfrifol a gweithgar a all weithio tuag at fyd mwy cynaliadwy. Mae myfyrwyr Safon Uwch yn Ysgol Gyfun Emlyn yn dilyn manyleb CBAC (http://www.wjec.co.uk/uploads/publications/6312.pdf NEU’R FERSIWN GYMRAEG: http://www.cbac.co.uk/uploads/publications/6313.pdf).

Yn y dosbarth yn ystod y flwyddyn gyntaf (UG), byddwch yn cael sylfaen gadarn mewn daearyddiaeth. Byddwch yn astudio dau bwnc gorfodol sy’n gysylltiedig â dwy o’r heriau mwyaf sy’n wynebu’n byd – rheoli llifogydd a’r newid yn y boblogaeth. Yn ogystal, bydd ystod o waith ymchwiliol a gwaith maes daearyddol. Mae tripiau maes yn cynnwys ymweliadau dydd i Fae Caerdydd ar gyfer gwaith maes trefol ac Afon Teifi ar gyfer gwaith maes ffisegol. Y gobaith hefyd yn y dyfodol agos yw y byddwn yn cynnig taith dyniaethau trawsgwricwlaidd i’r Unol Daleithiau. Gweler y ddolen gyswllt ganlynol am drosolwg o’r cwrs yn ystod Blynyddoedd  12 ac 13 (dolen gyswllt i DROSOLWG CWRS CA5)

Yn yr ail flwyddyn, byddwch yn camu i fyny i bynciau fel bwyd cynaliadwy, cyflenwad dŵr ac ynni, globaleiddio a datblygiad.

ds3534

Pa sgiliau y bydd arnoch eu hangen i lwyddo

  • Cyd-ddibyniaeth
  • Cydweithredu
  • Gwneud penderfyniadau
  • Gwerthuso a dadansoddi
  • Cartograffeg, TGCh, ystadegau
  • Llythrennedd

Beth allwch chi ei wneud ar ddiwedd y cwrs

Mae’r rhan fwyaf o’n myfyrwyr yn mynd ymlaen i astudio  ymhellach yn y brifysgol. Cydnabyddir daearyddiaeth gan bob prifysgol fel pwnc sy’n rhoi sylfaen wych i fyfyrwyr yn y pwnc ond mae’n datblygu sgiliau trosglwyddadwy hefyd. Mae’r sgiliau hyn yn cynnwys y gallu i reoli’ch hun, gweithio fel tîm, bod yn ymholwr annibynnol, bod yn greadigol a bod yn gyfranogwr effeithiol hefyd.

Mae daearyddwyr yn rhai o’r bobl fwyaf cyflogadwy hefyd. Mae gan ddaearyddwyr y sgiliau craidd a phersonol a’r rhinweddau y mae cyflogwyr yn chwilio amdanynt. Mae cyn-fyfyrwyr wedi mynd ymlaen i ddefnyddio’u cymwysterau Daearyddiaeth i fynd ar   drywydd gyrfaoedd mewn hysbysebu, rheolaeth amgylcheddol, y gyfraith, y gwasanaethau cymdeithasol, gwaith datblygu, cynllunio trefol, GIS, gwleidyddiaeth a chyllid.

Pynciau sy’n ychwanegu at Ddaearyddiaeth

Mae Daearyddiaeth yn bwnc holistaidd i strategwyr y dyfodol. Mae’n cyfuno’r un mor dda gyda’r gwyddorau ag y mae i’r celfyddydau ac ieithoedd. Yn y gorffennol, mae myfyrwyr wedi dewis daearyddiaeth gyda:

  • Cemeg
  • Ffrangeg
  • Mathemateg
  • Bioleg
  • Saesneg
  • Ffiseg
  • Cymdeithaseg